Yeşil Üzümlü’nün Kadim Geleneği Dijital Dünyada Hayat Buldu
Fethiye Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğrencileri, Muğla’nın Yeşil Üzümlü Mahallesi’ne özgü, coğrafi işaretli geleneksel el sanatı olan dastar dokumacılığını dijital ortama taşıyarak kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması adına büyük bir başarıya imza attı. Bu anlamlı proje, Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması kapsamında hayata geçirildi.
Gelenekten Geleceğe: Dastarın Dijital İzleri Projesi
Fethiye BİLSEM’de eğitim alan 7. sınıf öğrencileri Kürşat Cömert, Bayram Efe Konuk ve İsmayıl Mursalzade, danışman öğretmenleri Tuğba Büyük’ün rehberliğinde, “Gelenekten Geleceğe; Dastarın Dijital İzleri” adlı projeleriyle bölgenin en önemli kültürel değerlerinden birini dijital evrene taşıdı. Kurum Müdürü Hasibe Polat Dayıoğlu’nun da desteğiyle yürütülen çalışma, somut olmayan kültürel mirasımızın dijitalleşen dünyada nasıl yaşatılabileceğine dair önemli bir örnek teşkil ediyor.
Dastar Dokumacılığının Günümüzdeki Durumu ve Projenin Önemi
Yeşil Üzümlü’nün simgesi haline gelmiş dastar dokumacılığı, nesillerdir bölge kadınlarının emeğiyle ayakta duruyor. Ancak günümüzde genç nesillerin farklı ilgi alanlarına yönelmesi ve bu zanaattan elde edilen ekonomik kazancın sınırlı olması, usta sayısının azalmasına neden oluyor. Bu durum, dastar dokumacılığının geleceği hakkında endişeleri artırıyor. İşte tam da bu noktada, Fethiye BİLSEM öğrencileri devreye girerek bu kadim geleneğin sürdürülebilirliğine katkı sağlamak amacıyla kapsamlı bir saha araştırması gerçekleştirdi.
Öğrencilerden Kapsamlı Saha Çalışması ve Dijital Üretimler
Proje kapsamında öğrenciler, Fethiye Likya Kadın Kooperatifi ve Dastarhane’de detaylı incelemelerde bulundu. Ayrıca, İncirköy ve Yeşil Üzümlü’deki dastar dokumacılığı kurslarını ziyaret ederek, bu sanatın inceliklerini yerinde gözlemlediler. Öğrenciler, dastarın tarihi, yapım süreçleri ve yöreye özgü motifler hakkında derinlemesine bilgi topladı. Usta dokumacılarla yapılan söyleşiler sayesinde, geleneksel bilginin kuşaktan kuşağa nasıl aktarıldığına dair değerli gözlemler elde edildi. Elde edilen tüm bu veriler, gençlerin ilgisini çekecek ve dastar dokumacılığının tanıtımını yapacak dijital içeriklere dönüştürüldü.
Sanal Müze ve Dijital Platformlarla Kültürel Mirasın Yaygınlaştırılması
Öğrencilerin özgün çalışmaları sonucunda, dastar dokumacılığına ait tarihi bilgiler ve görsellerin yer aldığı bir sanal müze oluşturuldu. Bu müze, dastar dokumacılığının dijital bir arşivini sunarak, ilgi duyan herkesin bu kültürel mirasa kolayca ulaşmasını sağlıyor. Ayrıca, projenin tanıtımını yapmak ve daha geniş kitlelere ulaşmak amacıyla bir blog sitesi ve sosyal medya kanalları da aktif hale getirildi. Bu platformlar aracılığıyla, dastar dokumacılığının incelikleri, tarihi ve önemi hakkında düzenli paylaşımlar yapılarak farkındalık artırılıyor.
Kültürel Mirasın Korunmasında Dijitalleşmenin Rolü
“Gelenekten Geleceğe, Dastarın Dijital İzleri” projesi, öğrencilere sadece kültürel miras bilinci kazandırmakla kalmadı, aynı zamanda geleneksel değerlerin modern teknoloji araçlarıyla ne kadar etkili bir şekilde tanıtılabileceğini de gösterdi. Bu proje, yerel kültürün korunması, yaşatılması ve özellikle genç nesillere aktarılması konusunda ilham verici bir çalışma olarak öne çıkıyor. Dastar dokumacılığı gibi unutulmaya yüz tutmuş zanaatların dijitalleşmesi, bu değerli mirasın geleceğe taşınması için kritik bir önem taşıyor.
